1992 yılında Hargur Sexton ve Sandra Elisworth tarafından yetiştirilen Red Ransom-Lady Godolphin/Son Ange orjinli SRI PEKAN bu yazımın konusu olucak.Yazıya başlamadan önce Sri Pekan’ın Ülkemizde görev yapan en kariyerli aygır oldugunu belirtmek istiyorum.Yurt dışında verdiği yavrularının performansı sebebiyle bu ünvanı alan şampiyonu incelemek büyük keyif oldu.

Yarış hayatına 2 yaşlı olarak Maiden bir koşu kazanarak başlayan Sri Pekan daha sonra start aldığı New England Stakes'i de zorlanmadan kazanır.Ardından Dec Fac Stakes'e katılan şampiyonumuz ilk ve tek malubiyetini bu yarışta tadar.Günler ilerledikçe performansını arttırmaya başlamıştır ve hedef olarak Gr-III Coventry Stakes'e deklare olması kararlaştırılır.Sahiplerini mahçup etmeyen Sri Pekan bu yarışı da kazanarak ilerisi için beslenen ümitleri iyicene yükseltir.İlgilileri onun daha iyi taylarla nasıl bir mücadele vereceğini görmek için hedef büyütüp Gr-II Ricmond Stakes te denerler.Güzel bir galibiyet daha elde eden Sri o sene koşan taylar içinde iyicene sivrilmiştir artık.Her yıl iyi tayların bir arada toplandığı yarışlardan biri olan olan Gr-II Champagne Stakes yeni hedeftir Sri için.Hayatının en kolay galibiyetini 5 boy fark yaparak bu önemli koşuda elde eder ve yarış hayatına çeşitli sorunlarından dolayı son vermek zorunda kalır.Toplam ikramiye olarak 153.963$ kazanan Sri Pekan kazandığı önemli yarışlar sebebiyle İngiltere'de 1994 yılının en yüksek puanlı ikinci tayı,Avrupanın ise en yüksek puanlı üçüncü tayı ünvanlarını elde eder.

Dünyada aygır potansiyeli olan safkanların yarış hayatları bilerek kısa tutulur.Federico Tesio gibi dünyaca ünlü yetiştiriciler sinirsel enerji faktörünü işaret ederek bu davranışın doğrulugunu belirtmişlerdir.Az sayıda start alan safkanların yavrularına genlerini aktarabilme kabiliyetlerinin yüksek olduğu artık ispat edilmiş bir durumdur.Ülkemiz atçılık sektöründe ise malesef bu davranışlara rastlayamıyoruz.Win River Win,Grand Ekinoks,Akındayım gibi aygır vasfı olan şampiyonlarımızı 8 yaşına kadar koşturabiliyoruz.Yakın tarihte örneklerine rastladığımız çok koşturma neticesinde harada başarız olan iyi atlarımıza örnek olarak Devir'i gösterebilirim.6 sene büyük başarılar kazanan bu aygırımız harada bekleneni malesef veremedi,sebebi ise açık olarak ortadadır ve bu tezi doğrulamaktadır.

Sri Pekan yarış hayatı ve pedigrisi sebebiyle iyi bir aygır olabilecegi düşünülerekten 1996 yılında Ağa Khan haralarında göreve başlamıştır.Duyulan güveni göstermek için ise mekik aygır olarak Güney Yarım Kürede şans bulur ve çok sayıda sıfat yapar.Daha sonra Ülkemiz ile her zaman sıcak ilişkiler kuran Ağa Khan Ekürisi 2002 yılında 2.500.000$ bedelle onu ülkemize satmayı kabul etmişlerdir.


PEDİGRİSİ;

Aygırımızın babası Red Ransom 2 ve 3 yaşlarında toplam üç sefer start almış,iki galibiyet ve bir seferde ikinci olmuştur.90 ların başında Roberto kanı taşıyan erkek taylar genelde aygır olarak denenmişlerdir.Red Ransom'da haraya alınıp üstün başarılar göstererek yarış hayatına aldanmayıp aygırlık için güvenenlerini mahçup etmemiştir.

Red Ransom’un Gr-I kazanmış yavrularına örnek olarak;Gr-I Breeder's Cup galibi Perfect Sting, Gr-I David Jones Galaxy galibi Charge Forwad, Gr-I Dubai World Cup galibi Electrucutionist, Gr-I Gran Premio Jokey Cup galibi Ekraar,Gr-I Delmar Oaks galibi Bail Out Becky,Gt-I Vadofone Oaks galibi Casual Look'u sayabiliriz.

Red Ransom'un babası Roberto;Calassic kategoride Chef The Race seçilen Hail To Reason ve Çift Kopya Bramelea isimli kısraktan olmadır.1972 Gr-I Epsom Derby,Gr-I Coronation Cup,Gr-I National Stakes gib önemli yarışları kazanmıştır.Bu aygır soyu 1913 doğumlu Phalaris dahil 7 kuşak Chef The Race seçilerek ne denli mükemmel isimler olduklarını ispat etmişlerdir.

Red Ransom'un anne hattıda müstesna isimlerle doludur.Kısrak babası Damascus;Belmont Stakes,Wood Memorial Stakes,Amerikan Derby,Preakness Stakes,Brooklyn handikap,Malibu Stakes gibi önemli Gr-I yarışlar kazanmıştır.Damascus'un annesi Kerela'da Çift Kopya kısraktır.Görüldüğü gibi Sri Pekan'ın baba hattı Chef The Race ve Çift Kopya kısraklardan oluşmaktadır.Bu isimler kuşkusuz onun başarısının tarifi olarak anlatılabilir.


Aygırımızın annesi Lady Godolphin;Son Ange ile Flying Needles isimli dişinin birleşmesinden olmadır.Son Ange yarış yaşamında başarısı olmamasına ragmen Raise Native/Tom Fool çaprazı taşıması sebebiyle aygır yapılmıştır.Son Ange için son not ise;Efsane Native Dancer torunu olmasıdır.Native dancer için fazla söze gerek yok ama bilmeyen arkadaşlarımız için;Start aldığı 22 koşuda sadece Kentucky Derby'de Dark Star'a geçilerek Triple Crown ve geçilmezlik ünvanından olduğunu.Doğduğu günden bu yana yarış tarihine yön veren isimlerin başında geldiğini söylememiz yeterli olacaktır.

Lady Godolphin'in kısrak babsı Needles'te çok başarılı bir attır.1956 Kentucky Derby ve Belmont Stakes galibi olup Preakness'ta geçilerek Triple Crown zedeler arasına girmiştir.Needles 3 kuşak Derby galibi bir nesilden geldiğini söyleyip önemli bir kısrak hattı olduğunu belirtebiliriz.Lady Godolphin harada 10 yavru doğurmuş ve 7 tanesi çeşitli Stakes yarışlar kazanmışlardır.Annesi Flying Needles'in de 3 yavrusu doğmuş,hepside sınıf yarışlar kazanmışlardır.


SRI PEKAN'IN BAŞARILI YAVRULARI

MARY ELLEN

Ülkemize ithal olarak gelen bu dişi Gr-I ve Gr-II yarışlar kazanarak hayran kitlesi oluşturmayı başarmıştır.Annesi Sharpen Up kızı Pricle'dir.Atan isimli aygır üzerinden NATİVE DANCER'a baglanan bu kol görüldüğü gibi çok başarılı bir örnek olmuştur.8 yaşına kadar sahalarda kalan ve hırpalanan Mary Ellen yavru veremeden maalesef ölmüştür.Pedigrisinde dikkati çeken en önemli husus 5*4 NATİVE DANCER akrabalığıdır.Uzun vadeli düşünerek yavru almak isteyen yetiştiricilerimiz;Sri Pekan yavruları ile Common Grounds,Shining Steel yavrularını eşleştirebilirler. Birbaşka deyişle Shurpen Up temsilcisi kısraklarmutlaka Sri Pekan'a uğramalıdır diyebiliriz.

KARELİN

İthal olarak ülkemize geldi ve süper bir yarış atıydı.Mary Ellen gibi onuda erken yaşta kaybederek büyük bir kayıp yaşadık.Gr-I yarış kazanarak sınıfını belli eden Karelin'in annesi El Gran Flower isimli kısraktır.Bu kısrak NORTHERN DANCER'ın oğlu El Gran Senor'un kızıdır.Bu isimi Barnato isimli aygırımızdan anımsıyoruz.Ülkemize uzun yıllar büyük hizmetler veren Barnato;Grand Ekinoks gibi bir efsanenin babsı olmayı başarmıştır.Uzun yıllar yetiştiriciliğimize hizmet veren Barnato;Keyif ve Grand Ekinoks gibi aygır oğullarının yanında bir çok iyi kısrakla günümüze gelmiştir.Karelin örneğinden yola çıkarsak Barnato kızlarının Sri Pekan'ı,tam tersi olarakta Sri Pekan kızlarının Grand Ekinoks ve Keyif’i ziyaret etmeleri kaçınılmaz gibi gözüküyor.

AMORAMA

Gr-I Del Mar Oaks ve Gr-I Won John Handikap’ı kazanıp 794.353 $ ikramiye kazanmıştır. Amerika'da yapılan damızlık kısrak satışlarında 1.050.000$ el değiştiren Amaroma’nın annesi Tanzania ünlü kısrak babası Alzao'nun kızıdır.Lyphard üzerinden NORTHERN DANCER'a baglanan bu pedigride dikkat çeken diğer husus 4*4 Hail To Reason akrabalığıdır.Ülkemizdeki Alzao kızları Bebecik,Zişan,Annual Visit ve La Alla Wa Asa’nın Sri Pekan’ı ziyaret etmemesi ise hayret verici bir olaydır.Umarım bu kısraklar Sri Pekan'ı ziyaret eder ve Amoroma’nın 4/3 kardeşlerini görme fırsatı bulabiliriz.Bunun yanında 2. anne hattında Alzao olan kısraklar içinde uygun eşleşme olarak nitelendirebilir SriPekan.

DE SICA

İtalyan derbisini kazanmıştır.Annesi Drifa;Danzig oğlu Hamas kızıdır.Bu kolda NORTHERN DANCER'in en etkili kollarındandır.Ülkemizde başarılı yarışlar yapan ve bu yıl aşımlara başlayan Akındayım Sri Pekan kızları ile uyumlu olucaktır.

WHILLY

Dubai Duty Free Gr-I yarışı galibidir ve 905.482 $ ikramiye kazanmıştır.Annesi Santa Rosa;Lahib ile NORTHERN DANCER oğlu Lyphard'ın kızı Bequeath isimli kısraktan olmadır.Bu pedigride 5*5 NATİVE DANCER ve 4*5 Damascus akrabalıkları göze çarpmaktadır.

ALAYAN

Grup ve Stakes koşular kazanıp toplamda 417.477 $ ikramiye kazanmıştır.Ela Mana Mou-Alaiyda orjinli olan annesinin kan hattı Shahrastani-Nijinsky üzerinden NORTHERN DANCER'a ulaşmaktadır.

RUMBA LOCA

Gr-II Premio Regina galibiyeti en önemli başarısıdır.Annesi NORTHERN DANCER oğlu Fabulous Dancer kızıdır.Ayrıca NATİVE DANCER üzerine 5*5 akraba oluşu dikkatimizi çekmektedir.

TROPİCAL LADY

Grup koşular kazanıp 327.456 $ ikramiye toplamıştır.Annesi Tropical Lake;NORTHERN DANCER oğlu Lamond kızıdır.Ayrıca 5*5 NATİVE DANCER akrabalığı bu pediride göze çarpmaktadır.

KING ALEX

Gr-II Sakarya Koşusu galibi atın annesi Bashful;Blushing Groom hattından gelmektedir.Bu pedigride de 5*5 NATİVE DANCER akrabalığı dikkati çekmektedir.

FIRE BALL

Annesi Tanui;Hernando kızı olup Niniski-Nijinsky üzerinden NORTHERN DANCER'a ulaşan hatta mensuptur.Ülkemizde Nijinsky hattından çok sayıda başarılı kısraga rastlamak mümkün.Bu kandan kısragı olan at sahiplerimiz özellikle de mesafe kabiliyeti olan Marlin kızlarının mutlaka Sri Pekan’ı düşünmeleri gerekir.

ERENKO

Annesi Briza Pivotal kızı olup Polar Falcon-Nurayev şeklinde NORTHERN DANCER'a uzanan bir soydan gelmektedir.Pivotal kızı veya torunu dişilerin Sri pekan’ı ziyaret etmesi bunun yanında Sri Pekan kızlarının da Kaneko ve Goldat’a götürülmesi doğru olucaktır.

TOPOR

Annesi Shiero ünlü kısrak babalarımızdan Castle Rising kızıdır.Topor'un büyük annesi Sureya ülkemize efsane Spectacular Bid'den gebe olarak ülkemize gelip burada Bold Bid isimli atı vermiştir.Bold Bid fena sayılmayacak yarış hayatından sonra haraya alınmış az sayıda yavrusu içinden Gr-I Cumhurbaşkanlığı Koşusu galibi Altın Ordu’yu çıkarmayı başarmıştır.Sureya'nın kan hattı Sharpen Up-Atan vasıtasıyla NATİVE DANCER'a çıkar yani 5*5 NATİVE DANCER akrabalığı bu pedigride de mevcuttur.

BERRAKSU

2007 Yılının flaş tayı,Gr-I Dişi Tay Deneme Koşusu galibi safkanın annesi Palace Pegeant kızı Özlemcan’dır.Palace Pegeant kısa dönem ülkemizde görev yapmış başarılı bir Nijinsky temsilcisiydi.Az sayıda temsilci bırakması üzücü olmuş ve Nijinsky hattının Sri Pekan ile uyumuna iyi bir örnek oluşturmuştur.


Sonuç olarak;

Ülkemizdeki aktif kısrak kadrosunun geneline bakıldıgında Northern Dancer ve Native Dancer kan hatlarının büyük çogunluğu oluşturduğu görülecektir.Bu konuyu daha önce Aygırlarımıza Genel Bakış adlı yazdığım yazıda deginmiştim.Yukarıda Sri Pekan’ın başarılı yavrularının anne hatlarına bakarken karşımıza çıkan Northen Dancer ve Native Dancer uyumu göz önüne alındığında Sri Pekan’ın ülkemiz için ne kadar önemli oldugu anlaşılacaktır.Fakat bu degeri ortaya çıkaramadığımızı üzülerek belirmek istiyorum.

Atçılığın Dünya Ekonomisindeki yerinin milyar dolarlar ile ölçüldüğü günümüzde Ülkemizin bu pastadan pay alması,gelişmek ve rekabete girebilmek açısında son derece önem teşkil etmektedir.Bu pastadan pay almanın ilk yolu ise at satışlarıdır.At satabilmemiz için ise elimizdeki kanın dünya standartlarında bir degerinin olması,kabul görmesi ilk şarttır.Bu kapasiteye sahip isimlerden biri olan Sri Pekan için acaba bizler neler yapmışız? Amorama’nın 1.050.000 $ el degiştirmesi bile Alzao kızı olan yetişricilerimizi teşvik edememiştir.İleriyi düşünmeyen ve tayken kazanacagı 100 bin ytl yi kar zanneden bir anlayışla ilerlememiz malesef mümkün degildir.Sri Pekan,Divine Light ve Victory Gallop gibi piyasası olan aygırlarımızın yavrularını mutlaka satışlara götürmeli veya aldığımız uyumlu anneleri bu aygırlardan gebe olarak satışlara sokup döviz elde etmeliyiz.Bu sirkülasyonu saglayamadığımız müddetçe ileriye gitmek gibi bir ihtimal söz konusu olmayacaktır.

Ülkemizde çok çabulunan;

-3,4 ve 5. kuşak Northern Dancer ve Native Dancer inbreedingleri.
-3,4 ve 5. kuşakta bulunan Northern Dancer/Native Dancer cross lu kısraklar.
-Northern Dancer’in özellikle Nijinsky kolu.
-Native Dancer’in özellikle Sharpen Up kolu.

Aygrımız Sri Pekan için uyumlu eşleşmeler olucaktır.
Özellikle ikinci şıktaki Northern Dancer/Native Dancer crossu kısraklar ile hem Native Dancer inbreedingi yakalamış hem de çok sevdiği Northern Dancer eksiğini tamamlamış oluruz ki buda kısragın kalitesine göre Sri’den şampiyon yavrular çıkarabilme ihtimalimizi arttırır.