Kalitesine ve gen aktarım gücüne inandığımız bir aygırdan en fazla nasıl yararlanabiliriz?

İşin veterinerlik boyutu çok önemli,
Bu konuda detaylı bilgilere sahip olmasamda Jokey Klüp bünyesinde çalışan ve aygırlarla haşır neşir olan veteriner arkadaşlar ile yaptığım konuşmalardan yola çıkarak verilen vitaminlerden tutunda aygırın düzenli padok gezintilerine kadar bir çok detayın sistemli ve bir o kadar da bilimsel yapılması gerektiğini öğrendim.(Tanıdığım arkadaşların hepsi işini severek yapan ve her zaman kendisini geliştirerek yetiştiricilerimize daha iyi hizmet vermek amacında olan kişilerdir bunuda belirtmek istedim) İşin aygır bakım ve besleme boyutunu hallettikten sonra sıra çekilecek kısrağa gelmekte.Aşım yapılmak üzere getirilen kısrağın geldiği yerdeki bakımı,sağlık durumu ve gebeliğe hazırlanış süreci aşım sezonunu sonunda aygır gebelik yüzdelerini doğrudan etkileyen çok önemli bir faktör.Genç ve sağlıklı kısraklar ile bakımsız ve yıpranmış kısrakların gebe bırakılma süreci arasında zaman ve iş gücü farkı ciddi derecede olmakta.Buradaki sorun ise yetiştiricilerimizin boş veya dolu olan damızlıklarına iyi bakmalarıyla halledilebilecek bir durum.

Aygırlarımızı verimli kullanmak deyince işin veterinerlik ve bakım boyutu dışında kalan ve benim asıl ilgi alanıma giren kağıt üzerindeki doğru eşleşmelere sıra gelmekte.Elimizdeki aygır ve kısrak hatırı sayılır kalitede isimlerde olsa,çok iyi şartlarda sağlıklı şekilde bakılsalar bile doğru eşleşmeler yapılmadığı sürece en önemli yanları yani atalarından geçen olumlu özelliklerini ortaya çıkarabilmeleri imkansız hale gelecektir.Bunun için yapmamız gereken,dış etkenleri olabildiğince iyi hazırlamak dışında kısrağımızı doğru aygırlar ile eşleştirmek olacaktır.Bundan sonrası ise İnsan kudretini aşan yani kısmet ve şans olarak adlandırdığımız boyuta geçmektedir.

Aygırlar üzerinde çalışmalar yaparken bir birleriyle uyumlu olması muhtemel isimleri tespit etmek amaçlı olarak ele aldığımız bazı kıstaslar bulunmakta.Bu kıstaslardan biriside aygır ve kısrakların pedigrisinde verdiği yavrular ile kalitesini kanıtlamış,bulunduğu pedigriye yön vermiş kısrakların üzerine kurulan akrabalıklardır.Kısrak Akrabalığı yani Rasmussen Factör olarak bilinen bu uygulamanın her kısrak üzerine kurulduğunda etkili olmadığıda örneklerle kanıtlanmış bir durumdur.Burada bazı yanlış anlaşılmalara yol açan önemli bir noktaya da değinmek istiyorum.Aygır kısrak eşleşmelerini yapan ben veya bir başka arkadaşımın pedigrilere bakış açısında farklılıklar olması çok doğaldır.Benim 1. önceliğim analizi yapan bir başka arkadaşa göre 2 hatta 3. öncelik bile olabilir.Bu durumun benim veya diger arkadaşın çelişkiye düştüğü veya analizin birisi yanlıştır kanısına varılmasının doğru olmadığı bilinmelidir.Belirttiğim gibi bu bir yorumlama şeklidir ve sonuçta doğan taylar bu yorumların ne kadar doğru olduğunu ortaya çıkarmaktadır.

2009 yılının flaş aygırı ve 2010 yılında bu çıkışını sürdüren Unaccounted For konuyu daha iyi anlatabilmek adına örneklendirebileceğim bir isim.Aygırın iyi yavrularından olan ve üst üste başarılı sonuçlar alarak gündeme oturan Azaraks’ın pedigrisinden özet olarak bahsetmek istiyorum.

Azaraks’ın annesi Lil Red ; Mujtahid - Müjde / Maşallah orjinli bir kısrak.Mujtahid’in babası Woodman ise Çift Kopya kısrak INTRIGUING kızı Playmate’in oğludur.
Azaraks’ın babası Unaccounted For ; INTRIGUING kızı Numbered Account’un oğlu Private Account’un başarılı bir temsilcisidir.
Azaraks böylelikle Çift Kopya kısrak INTRIGUING’in kızları üzerinden kısrak akrabalığı taşımaktadır.INTRIGUING Hyperion’un 1955 Kentucy Derby galibi Swaps isimli torunun kızı olup Helene De Troie’ye ulaşan 5 kuşak çift kopya kısrakların devamı olan bir kısraktır.
1 asırlık süre sonunda gerek aygır gereksede kısrak hatlarında etkili şekilde yoluna devam etmektedirler.Üzerlerine akrabalık kurmak son derece mantıklı ve görüldüğü gibi etkili olmuş eşleşmelerdir diyebiliriz.

Aygırlarımızı verimli kullanmaktan kastım ; Elimizdeki mevcut metaryeli en doğru şekilde bir birleriyle eşleştirmekten yola çıkarak anlatmak istediğim bir konuydu.Yukarıda bahsettiğim veterinerlik ve bakım şartları gibi dış koşullar dışında yapacağımız Azaraks örneğindeki gibi başarılı eşleşmeler Unaccounted For genelinde tüm aygırlarımızın daha çok başarılı tay vermesi anlamına gelmektedir.Özel Hara aygırcılığı malesef yeterince yapılamadığı ve TJK bünyesinde görev yapan aygırlara parasını yatırıp talimatnameye uyulduğu sürece aşım hakkı kazanan kısraklara ‘’kısragınız aygıra uymuyor,çekemeyiz’’ demek gibi bir durumun oluşamayacağı içinde iş dönüp dolaşıp başladığı yere yani yetiştiricilerimizin doğru adımlar atmasına kalmaktadır.

Peki doğru adımlar atıyormuyuz?
2009 aşım sezonunda Mujtahid kızlarından Unacconted For’a müracat sayısı 0 ‘’SIFIR’’
2010 aşım sezonunda ise bu sayı 60 müracat içinde sadece 3 (Kayla,Golden Light ve My Lady isimli kısraklar)

Unacconted For / Mujtahid eşleşmeleri diliyorum ki aygırın sağlığında çok sayıda yapılır ve Azaraks gibi tayları daha çok sayıda yetiştirebiliriz.Yeri gelmişken Mujtahid gibi iyi bir kısrak babası olmasını beklediğimiz River Special kızlarınında Unaccounted For’a çekilmesi gerektiğini vurgulamalıyım.Bu eşleşmeyide meraklılarının incelemesini tavsiye ederim.

Görüş ve önerileriniz için Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir adresinden bana ulaşabilirsiniz

Hoşçakalın…